• Z dotychczasowych analiz wynika, że studia nad podstawami tej polityki mogą mieć duże„znaczenie praktyczne. Chodzi o studia porównawcze, o cha­rakterze międzynarodowym i historycznym, uwzględnia­jące realia społeczno-polityczne i gospodarcze. Polski.Autorzy ekspertyzy polityki naukowej w Polsce docho­dzą do wniosku, że konieczne staje się odpowiednie (…) „skoordynowanie polityki naukowej z elementami nad-‘ rzędnych wobec niej polityk – społecznej i gospodarczej, przy  jednocześnie zwiększonej penetracji praktyki spo­łecznej i gospodarczej przez naukę, która charakteryzuje okres rewolucji ..naukowo-technicznej,, narzuca potrzebę sprecyzowania tych pojęć, i ich wzajemnych relacji. Doty­czy to nie tylko stosunku polityki naukowej do gospodarczej i społecznej, co w istotnym stopniu rzutuje na struk­turę i charakter procesów decyzyjnych; dotyczy to również różnorodności, rodzajów działalności, zazwyczaj ujmowa­nej pod wspólnym mianem polityki naukowej”.

Komitet Naukoznawstwa PAN przeprowadził eksperty­zę* w zakresie naszej polityki naukowej. Wnioski płynące z niej nie napawają optymizmem. Okazuje się,”że sama działalność polegająca. na sterowaniu badaniami, podsta­wowymi i stosowanymi, pracami rozwojowymi oraz zasto­sowaniami wymaga studiów i analiz. Przy formułowaniu  zasad polityki naukowej istnieje konieczność korzystania z nowej dyscypliny — naukoznawstwa. Nikt już „ dzisiaj nie wątpi, że naukoznawstwo stanowi teoretyczną podsta­wę polityki naukowej.Ekspertyzy i inne prace Komitetu Naukoznawstwa PAN nad kierunkami doskonalenia polityki naukowej dostar­czają interesujących opinii. Uważam, że działalność tego Komitetu winna doprowadzić do opracowania raportu ‚ o stanie nauki polskiej.

Finansowanie przez państwo projektów badawczych w przemyśle,” instytucjach y** i ośrodkach badawczych o. dużym potencjale stymuluje więc rozwój i tworzenie nowoczesnej struktury nauki zin- tegrowanej,z gospodarką. Jakie są .zatem efekty, takiej ‘polityki ;naukowej jako . czynnika przyspieszającego i wymuszającego zmiany struk­turalne w org^izacji nauki-i jej integracji z gospodarką? Oczekiwane wyniki przyniosły w *RFN: finansowanie badań przez państwo i znaczna koncentracja środków w kilku wielkich przedsiębiorstwach, o silnie rozwiniętym zapleczu -badawczym; i na kilku nowoczesnych dziedzinach. Są nimi zgłoszone wynalazki, oryginalne rozwiązania innowacyjne. Z1074 zgłoszeń patentowych 572 Ogłosiła firma „Siemens”,’260 -r- AEG, pozostałe 242 pochodzą, od 55 firm* Jeśli chodzi o poszczególne dziedziny, nauki, to 360 patentów zgło­szono w dziedzinie fizyki,’ 341-~ elektroniki, 132 — orga­nizacji pracy, 97 — chemii i. metalurgii,’ 60 — budowy ‚ maszyn; w pozostałych dziedzinach zaledwie 84 patenty.

Polityka naukowa oznaczała w RFN politykę zmian strukturalnych, możliwość sterowania-nauką przez .państwo. Przede wszystkim’ popiera się w RFN przemysł dy- sponujący‘dużymi placówkami badawczymi i rozwojowy­mi, przedsiębiorstwa o wysokich osiągnięciach .w dziedzi- nie innowacji. Taktyka popierania badań naukowych przez ‚ państwo oznacza^ jednocześnie popieranie. koncentracji produkcji w gospodarce. Polityka naukowa może „zatem     wpływać nawet na kształtowanie struktury gospodarczej.Temu celowi służą program^ specjalne i wielkie ośrodki badawcze.*, Dzięki programowi specjalnemu w zakresie badań energetyki atomowej stworzono w RFN przemysł ją­drowy,o poziomie odpowiadającym rozwojowi tego przemysłu w Stanach Zjednoczonych.

Międzynarodowy podział pracy nie jest fikcją. Stał się podstawowym’ zjawiskiem gospodarczym i czynnikiem polityki naukowo,-technicznej. Nie. jest uza­sadnione i nie opłaca się rozwijanie wszystkich kierunków ‚ badań i prac rozwojowych. Związek Radziecki wyspecja­lizował się w skali światowej jako dostawca najnowocze- -: śniejszych technologii metalurgicznych, rozwiązań energe­tyki atomowej, a.Stany Zjednoczone utrzymują monopol na najnowszą technikę komputerową, dzielą się z Japonią pierwszeństwem w elektronice. RFN najwięcej sprzedaje- ^ licencji z dziedziny budowy maszyn dla przemysłu ciężkie­go,mas plastycznych, leków, farb, barwników i elektro­techniki. Panuje w Polsce przekonanie, że dużo korzystamy z dro­giego transferu myśli zagranicznej.

Teo­retyczne więc i podstawowe badania są w większości pracami indywidualnymi.Odkrycia aniliny i fenolu w smole pogazowej dokonał w 1834 r. Runge przy pomocy , kilku współpracowników, a ogniwo elektryczne zostało wynalezione przez jednego człowieka.  A. Voltę, Jednakże zespołowe dociekania naukowe mają wiele zalet. Można bowiem koncentrować znacznie większe środki; łatwiej budować i organizować’ duże laboratoria sterowanych badań podstawowych dla licznej grupy naukowców niż dla badacza indywidjUalisty. Takie badania umożliwiają podział pracy, a więc wielo­dyscyplinarne poznawanie problemu. Dla otrzymania nowej grupy polimerów stałych, mają-, cych niezwykłą twardość” w wysokich temperaturach, trzeba było w instytucie badawczym firmy Monsato zaan­gażować’kilkuset najwybitniejszych specjalistów.

W dzisiejszych czasach komputer jest niezastąpionym urządzeniem, którego zastosowanie jest ogromne. Nowoczesne komputery z całą pewnością stają się niezwykle istotnym elementem. Nowoczesne komputery to przede wszystkim tablety. Stają się bardzo wygodnym sposobem na rozrywkę nie tylko w domu. Bezproblemowo można z nich korzystać na zewnątrz, a jeśli chodzi o porównanie do laptopów, do których tak wiele osób przywykło są one niezwykle wygodne i o wiele bardziej praktyczne. Są niemal kieszonkowe, z racji swoich niewielkich rozmiarów. Oczywiście w domach mamy tendencję korzystać z komputerów stacjonarnych, których wizerunek zdecydowanie jest bardziej odmienny niż kilka lat wstecz. Komputer w większości przypadków staje się urządzeniem do rozrywki. Gry komputerowe w tym przypadku są najlepszym dowodem na wykorzystanie tego urządzenia multimedialnego. Są jednak osoby, które komputer wykorzystują do pracy, gdzie korzystają z licznych programów i nie tylko. To urządzenie jak najbardziej jest niezastąpione.

Jak wiadomo obecny świat w dużej mierze korzysta z nowoczesnych technologii. Oczywiście ich wpływ nie omija także placówek oświatowych. Wiele nowoczesnych gadżetów i urządzeń szczególnie chętnie jest wykorzystywanych w szkołach. Nie od dziś wiadomo przecież, że wykorzystanie podczas lekcji multimediów nie tylko je uatrakcyjnia, ale także korzystnie wpływa na proces przyswajania wiedzy. Wśród najchętniej wykorzystywanych w szkole urządzeń elektronicznych wymienić można choćby komputery. Najlepiej, gdy są one podłączone do sieci internetowej. Dzięki temu można korzystać z zasobów globalnych, ale także prezentować uczniom różnego rodzaju materiały audiowizualne. Najnowszym hitem są także tak zwane tablice multimedialne. Pozwalają one na prezentację różnego rodzaju materiałów, ale też umożliwiają uczniom interakcję. Dzięki temu idealnie sprawdzają się podczas przeprowadzania testów sprawdzających postępy w nauce. Dzięki odpowiedniemu oprogramowaniu od razu można szybko otrzymać wyniki poszczególnych uczniów oraz statystyki dotyczące całej klasy, na przykład przeciętnego czasu odpowiedzi na dane pytanie.

Wielu ludzi cierpi na różnego rodzaju wady wzroku, do najbardziej powszechnych należą krótkowzroczność, dalekowzroczność czy astygmatyzm. Na szczęście osoby cierpiące na te schorzenia mogą sobie na co dzień znakomicie radzić, posługując się odpowiednio dobranymi czy to szkłami kontaktowymi, czy też okularami leczniczymi. Są niestety i takie wady wzroku, których jak dotychczas nie można korygować za pomocą odpowiednio dobranych szkieł – można do nich zaliczyć daltonizm, czyli nie odróżnianie przez osobę kolorów – wszystko jest w czarno białych barwach. Być może już niedługo i to się zmieni, bowiem jedna z czołowych firm, produkujących szkła korekcyjne, opracowała technologie szkieł, które będą umożliwiały daltonistom odróżnianie kolorów, przynajmniej większości z nich. Mają być na razie cztery rodzaje takich szkieł, w zależności od indywidualnych własności danego oka i jego wrażliwości na poszczególne zestawy barw – jak zapewnia przyszły producent szkieł, przeszły one pozytywnie wszystkie zaplanowane testy.

Doktor Tom Ducketta z University w Lincoln z grupą naukowców skonstruował dość unikalny komputer, który potrafi segregować ziemniaki, oddzielając te chore, zarażone od zdrowych. System zastosowany w urządzeniu nosi nazwę TADD, w skład oprogramowania wchodzą elementy przypominające te w domowych komputerach. Oprogramowanie takiego komputera jest niezwykle unikalne, polega cała sztuka na tym, że system najpierw musi otrzymać jakby próbki ziemniaków, tych zdrowych, jak też tych dotkniętych chorobą. Komputer uczy się na pamięć tych informacji, a następnie wykorzystuje je przy właściwym badaniu już partii dostarczonych ziemniaków. Obecnie trwają prace nad przystosowaniem systemu komputera do badania nie tylko ziemniaków, lecz również innych warzyw, jak na przykład marchewki czy selerów. Testy przeprowadzone na wybranych partiach ziemniaków wykazały, że komputer jest bardziej efektywny w tym zakresie nić ludzie oko. Urządzenie po przejściu fazy testowej będzie produkowane w Wielkiej Brytanii, gdzie jest duży rynek ziemniaczany.

zylaki_3287191Postęp techniczny musi być oparty na strategii, pianowaniu i prognozowaniu, definiowaniu celów dalekosiężnych. Chodzi mi tu przede wszystkim o duże organizacje gospodarcze, przedsiębiorstwa, dla których konieczne jest ; zrozumienie tego, iż technika jutra wymaga wieloletniego przygotowania, że trzeba już dzisiaj myśleć o tym, co należy osiągnąć za kilka czy nawet kilkanaście lat. Gorączka dnia codziennego, uganianie się za kooperantami, kłopoty z nierytmiczną produkcją to wszystko odsuwa na dalszy plan sprawy postępu technicznego dla przyszłości, postępu strategicznego. Taki stan rzeczy nie. sprzyja narodżinom potrzebnych innowacji; oryginalne rozwiązania są rezultatem dalekowzrocznych przewidywań’ i ambitnych celów. Na przykład w polskim. przemyśle chemicznym większość technologii nie jest wynikiem poętępu technięznego, strategicznego.

pobrane

II Krajowa Konferencja PZPR za­leciła przygotowanie kompleksowego programu przyspie­szenia procesów modernizacyjnych w gospodarce pizy wal­nym udziale naukowców i inżynierów.Dorobek nauki polskiej jest duży i cenny stwierdzo­no w referacie Biura Politycznego KC PZPR na konferen­cję zarówno w badaniach podstawowych, jak i stoso­wanych. W ostatnich łatach wydatki na działalność ba­dawczo-rozwojową wzrastały średnio rocznie o około proc. W dziedzinie nauki pracuje około 300 tys. osób. W ubiegłych latach dokonano istotnego postępu w pianowaniu prac badawczych i ich koordynacji z polityką go­spodarczą. Wniosek? Mamy w kraju potencjał o dużych możliwościach szybkiego zwiększenia udziału pracowni­ków badawczych i technicznych w, różnych dziedzinach gospodarki.

images

Na jedno z pierwszych miejsc wysunięto sprawę zwiększenia efektywności przedsięwzięć naukowo-badawczych, problemy koncentracji kadr i  środków materialnych; dla rozwiązania najważniejszych zadań rozwoju kraju. Orga­nizacja prac badawczo-rozwojowych powinna opierać się przede wszystkim na programach rządowych i problemach węzłowych uzupełnianych problemami resortowymi, i Dalszy rozwój nauki, jej nadążanie za ogólnoświatowym postępem, działalność utylitarna na rzecz gospodarki i ,społeczeństwa wymagały znacznego unowocześnienia wyposażenia nauki.Na zjeździe podjęto też problem dalszej intensyfikacji i wzrostu efektywności współpracy naukowej i technicz­nej z zagranicą.

0853f4b25e7d9ff3edae75a603521d43

Program resortu nauki, szkolnictwa wyższego i techniki obejmował jako główne kierunki sterowania nauką programowanie . i rozwiązywanie zadań w pełnym cyklu, tj. od pomysłu do ‘ uruchomienia produkcji, zastosowania praktycznego wyni­ków badań, ich prowadzenia, prac konstrukcyjno-techno­logicznych w zintegrowanych i silnych zespołach specjalistów koncentrację potencjału naukowo-badawczego na rozwiązywaniu szczególnie ważnych dla kraju zadań.Jakie były rezultaty polityki naukowo-technicznej uchwalonej na VI Zjeździe partii?  Strategia w dziedzinie nauki i strategia gospodarcza opracowane na. VI Zjeździe nie były programem na okres pięciu lat. Cele polityki nau­kowo-technicznej to cele perspektywiczne, obejmujące ca­ły etap rozwojowy. Tak więc wyniki polityki naukowo- technicznej wytyczonej przez VI Zjazd można będzie ocenić dopiero w dłuższym okresie czasu.

049548_620

W tych przy­szłościowych projektach oceniano, że odsetek dochodu na-, rodowego przeznaczony na badania: i prace rozwojowe w. 1990 r. przekroczyć powinien 4 proc., czyli całkowite: nakłady na działalność badawczo-rozwojową zwiększyłyby się 10-krotnie, a potencjał kadrowy w nauce 4-krotnie w stosunku do roku 1973. Wzrost zainteresowania badaniami,- potrzebą intensyw­nego rozwijania nauki to niewątpliwie jeden z sukcesów Roku Nauki Polskiej. W każdym rozwijającym się społeczeństwie, uczestniczącym w przemianach niesionych przez rewolucję naukowo-techniczną, ta świadomość potrzeby  rozwoju nauki jest konieczna. Rezultatem tego były po-, stulaty zapoczątkowania nowych, ważnych badań prowar dzonych na szeroką skalę.

pobrane (1)

A przecież wiadomo, że niektóre programy badawcze stały się tak skomplikowane, iż efekty można osiągać dopierę przy ogromnych nakładach, wielkiej koncentracji sił i środków. Na obecnym etapie przyjęto strategię i harmonijnego rozwoju i zasadę dynamiczności, Co ozna­czało danie priorytetu tym dziedzinom i kierunkom badań, których przyspieszenie rozwoju, jest szansą dla kraju, po zwala na osiąganie wysokiego tempa gospodarczego rozwoju, zapewnia efektywność .gospodarki. Takie kryteria stworzyły jakościowo nowe warunki do dynamizowania nauki z korzyścią dla społeczeństwa.Kładąc szczególny nacisk na przyspieszenie badań uty­litarnych nie zapomina się o rozwijaniu prac podstawowych, teoretycznych, które położą-fundamenty pod odkry­cia^ wynalazki, innowacje lat 80-ych i 90-ych. Nakłady na badania podstawowe już w roku 1974 wyniosły około 4 mld zł i zwiększyły się w porównaniu z rokiem 1973 .

images (1)

Szczególnie ważną cechą polityki naukowej stało się po II. Kongresie Nauki Polskiej rozpatrywanie systemu badań i. prac rozwojowych w ich ścisłym powiązaniu, z potrze­bami i celami rozwoju społeczeństwa. Istniały podstawy do integracji nauki z przemysłem, handlem zagranicznym, szkolnictwem, oświatą. W wyniku obrad II Kongre­su otrzymaliśmy zręby systemu nauki podejmującej próbę’  efektywnego łączenia tego, co najważniejsze dla społe­czeństwa i dla kraju, z celami i zadaniami .badawczymi oraz rozwojowymi. W tak rozumianej polityce maukowo-techmicznej dąży się przez badania i (prace rozwojowe do stymulowania .wzrostu ekonomicznego, technicznego, spo­łecznego i kulturalnego.   Na poprzednim etapie polityki naukowo-technicznej i mieliśmy warunki do tego, by osiągać znaczące rezultaty we wszystkich dziedzinach badań stosowanych i trudnych  technologii.

pobrane

Oto najważniejsze z nich: w związku z 500 rocznicą urodzili Mikołaja Koper­nika odbyły się, pod patronatem UNESCO, międzynarodo­we konferencje i zjazdy;, obchody 200-lecia utworzenia Komisji Edukacji Narodowej pierwszej w Europie in­stytucji powołanej do zarządzania oświatą; rocznica zorga­nizowania Polskiej Akademii Umiejętności, lok ten stał się faktycznie okresem ożywienia życia naukowego, a tak­że okresem symbolizującym nieprzemijające wartości nau­ki polskiej, jej i historyczny dorobek, wspaniałe tradycje. Jednocześnie wytyczone zostały kierunki przyszłego roz­woju nauki polskiej’, tak aby można było utrzymać należne miejsce w rewolucji naukowo-technicznej.

images (2)

Przyjęto również, jako składową część tej polityki, że system. ocen, kwalifikowania i awansowania naukowców musi być ściśle zespolony z wynikami pracy twórczej, dydaktyką, czy też rozwiązywaniem zagadnień gospodarczych i społecznych. Politykę naukową oparto na założeniu, iż postęp naukowo-techniczny jest w Polsce uzależniony w jednakowym stopniu od trafnego zaprogramo­wania zadań, rezultatów ‚badań, jak i od funkcjonowania gospodarki oraz jej zaplecza technicznego. Ważną rolę przyznano sprawie podwyższania kwalifikacji, poziomowi pracy ludzi odpowiedzialnych za organizację i kierowanie. Na VI Zjeździe PZPR zwrócono się do twórców polskiej nauki, aby współuczestniczyli w kształtowaniu polityki ‚ naukowej partii.